SUPERACIÓN por Mary Hermo

Hoxe permitídeme unha licencia, hoxe non vou lembrar o pasado, o que hoxe ides ler espero poder publicalo nas miñas memorias algún destes días, pode que incluso no Hola, quen sabe sei que algún día verá a luz.

Algo que aprendín no instituto foi a superar as dificultades do día a día, foi a loitar para seguir adiante e non amedrentarme ante os problemas, non sei quen dixo “No hay problemas, solo soluciones.” Daquela non o entendera moi ben pero hoxe si o comprendo e o comparto.

Un día deses nos que a impotencia ante a dor non me deixaba ver con claridade escribín o que hoxe ides ler, pero o día seguinte dixen que non, dixen que ía loitar con máis ganas que nunca pois aínda me quedaba moito por aprender e moito por facer, e hoxe aquí me tedes loitando cada día, vivindo cada momento pois pode que mañan non chegue.

“Morrerei de novo, quizais sexa a última vez que teña un motivo para escribir, pode que hoxe morra a miña inspiración porque sei que aínda que o meu sangue ferva en desexos de abandonar a dor con verbas, xa non o farei, xa non paga a pena pois agora xa non me sae da alma.
Estou cansa de mirar as miñas alas partidas e invadidas deste cáncer que me corroe e por iso xa non me defenderei, arrancádemas, quedarei de rodillas e non me moverei, por moi triste que sexa fareino eu mesma, é triste crer que todo vai ir mellor, pura mentira, nada mellorará, cada día empeora moito máis, cada día, cada instante síntome menos eu e máis os demais, sinto menos gaña de vida e máis dor, cada minuto síntome máis mínima neste mundo que ri a esgallada de min e doutros coma min.
Eu sego a escoitar esa voz dos meus desexos, por iso quero correr moi lonxe do son enxordecedor, aínda que non teña forzas, aínda que tontamente sega esperando, ó final todo se afoga na mesma escuridade e desesperadamente vendo a miña morte que faga dela o que lle pete e dea a gaña, vendo a miña inspiración, a miña fé, vendo o meu talento (ese que din que teño e que eu non vexo), vendo as miñas feridas e ninguén as quere, vendo os meus suspiros e desfágome gritando e sangro no meu propio llanto.
Segue sendo o inagotable bacío, as alas feridas, a soidade, a traizón da liberdade encadeada a compaixón, creo que xa non paga a pena, xa non.
Xa non me sinto, xa non son máis que un anaco de carne atada a un corazón, si a un triste corazón, que morre polos soños do amor, da amistade e da liberdade, pero xa non máis soños, xa non, porque a realidade deses soños estame afogando cada día máis.
Miraría atrás pero de que me serve vótala vista a un pasado que sei que non volverá.
Dirás porque digo isto, eu direite que neste intre así me sinto, desganada, sen futuro e cun presente que me afoga e que non podo cambiar.
Ficarei sen máis esperando o momento de marchar, de irme caladiña sen máis.”

Xa vedes isto que acabades de ler dicíallo o meu diario pero o día seguinte quería voar de novo, quería de novo surcar os mares sen pasaporte e desfrutar do que teño.

Isto dedícollo a esas persoas que se senten mal e creen que a vida os supera, i eu dígolles que todo é superable, que os obstáculos non son máis que algo inventado por nós mesmos e polos nosos medos.

Mary Hermo.

Hoxe un vídeo que dí que a lirica ..., eso a ver se sabedes de quen se trata.

A MOVIDA

Hoxe non vamos a lembrar aquel tempo de instituto, pois aínda nos queda moito por escribir neste blog, tanto do pasado coma do presente, queda todo un curso escolar para escribir e narrar acontecementos dos que nós vivimos e dos que viviron as seguintes promocións, aínda queda moito que contar e espero que vós o vaiades construíndo coas vosas lembranzas e co voso presente.

Aquelas saídas, aqueles guateques (non sei se hoxe no instituto se seguen a facer guateques, espero que os que están alí o digan) onde podíamos estar ata ben entrada a madrugada pois eran dos poucos días que nosos pais non nos poñían horario para regresar a casa, aquelas datas de Nadal nas que todos nos encontrabamos pola rúa e facíamos plans por se nos deixaban saír. ¿Lembrades? Imaxino que si o estades a facer, e de seguro que vos esta pasando pola mente as discotecas e demais bares que había en Boiro daquela.

Pois hoxe vai de bares e de discotecas; lembro que daquela pouco había en Boiro para a mocidade, pero conformabámonos e pasabámolo ben sen máis historias nin máis leas que o propósito de desfrutar e de ligar con algún rapaz ou rapaza (dependendo de quen fose o ligón/a), por aquelas datas tan só tiñamos a Frama, o Suky e como non Disco 3 e Disco Ritmo, esas eran as discos que había. O Suky era cousa máis ben dos sábados onde os máis maiores ían a ligar e a bailar, Frama era algo diferente e tamén cousa dos sábados e de xente máis maior, e Disco 3 era cousa de todos, novos e non tan novos, alí xuntabámonos todos para bailar, para ligar, para ter os primeiros arrumacos que ó final non quedaban en nada máis que iso, ou acababan no primeiro amor, no primeiro mozo, na primeira ruptura, etc.
Os bares que tiñamos eran poucos pero moi selectos, estaba o Dados que foi un dos primeiros lugares de moda naquel tempo, a decoración era distinta, o Anubis, e logo na parte de abaixo estaba o Hollywood que eu pouco frecuentaba. Lembro a época do Dados (e que hoxe é a cafetería Kirk’s) onde nos reuníamos a tomar a primeira copa antes de ir a Disco 3, onde esperabamos con impaciencia a aqueles rapaces guapos que coñeceramos no domingo anterior en Disco 3.

Pouco a pouco a movida en Boiro foi cambiando, buscando a semellanza coa movida doutros lugares coma Santiago (a da zona nova), lembro cando abriu o Fracción, o Duplex, o Oxidón, etc, daquela xa non tiña horario para voltar á casa; as cafeterías ían aumentando, tamén os lugares onde comer algo, tipo hamburgueserías e pizzerías; e aínda que tiñamos poucos cartos, divertiámonos sen máis; claro que a xente na súa maioría xa estaban estudiando en Santiago e iso fixo que a movida fose crecendo e cambiando no xeito de pasalo ben, moitas conversas e moita música, moito baile, a xente pola rúa; había pelexas pero a sangue non chegaba ó río, había destrozos no mobiliario urbano pero eran os menos.
Hoxe Boiro ten moitos locais de copas, realmente eu non sabería dicir cantos, ten moitas cafeterías onde charlar e tomar algo, lugares onde cear cos amigos, si hoxe Boiro cambiou, mellor dito entre todos fómolo cambiando, e os que veñen detrás seguirano facendo.

Supoño que os rapaces que hoxe están estudiando no instituto farán o mesmo que facíamos nós cando chega o luns, si, nós comentabamos o que fixeramos durante o fin de semana, falabamos dos ligues, do rapaz aquel que non nos facía caso; e supoño que hoxe se seguirá a facer o mesmo o luns durante o recreo e nas primeiras horas todo serán cuchicheos do que fora o fin de semana.
Mary Hermo.

Agora un vídeo cunha canción da que todos nos lembramos e que os rapaces dagora seguro que coñecen, pois sona aínda e aparece nos karaokes. Adiviñade intérprete e título do tema.

CRONICAS DO CAMIÑO - Noite de difuntos por Luis Ferreirós.

Chuvia, escuridade, tenues candeas que se van apagando, ben polo paso do tempo, ben polo vento que sopra frío pola costa do Adro.

Miña nai fora con Pilita e Maria Jesús, xa pola mañá con cadanseu barreño cheo de xabrón e un bruso para cada unha, limpar a tumba do finado do meu abuelo,a abuela quedaba na casa, iría pola noite, non gustaba de toda esa parafernalia de limpar, ella ós seus lémbrabaos nos seus adentros, que polo que teño vivido, tíñaos e ademáis moi profundos.

Pasaran xa tantos anos!, case vinte, pero ela, muller estoica,disciplinada,espartana,única muller supervivinte á caida dende o Taigeto, válida para a guerra da vida, coa amargura dunha persoa que tivera que sacar adiante seis fillos sen máis axuda que a das súas mans cos dedos sarmentosos e tortos pola artrite,e os fillos maiores, pouco dada a descubrir as súas emocións ou dar unha mostra de cariño, (falando en prata, un toxo de muller),ela seguía a lembralo.

A telefónica, o taxi, as leiras, o porco, as ghaliñas, os frutales,....José, sen máis que unha vella foto de carné ampliada con restos da impresión dixital incluída, posta nun marco prateado na sá-comedor da vella casa, ó lado, primeiras comunións, a miña, os vinte e algo netos, a voda de Juanjo, primeiro neto casado, o finado do seu irmán pequeño, Ramón, que quedara co lombo desviado pola caída dunha cabesalla dun carro enriba del,(un home que garaba caixas de patacas debaixo da cama por si volvía a guerra), e que desgraciadamente xa non estaba, e un sinfín de imaxes enriquecían a vella rinconera de formica branca que, esperaba alí, resignada e a ser enchida por unha foto máis, que chegou máis tarde co derradeiro dos vinte e tantos netos.

Empezaban a desfiar as vellas ó lubrican co pano na cabeza, candea na man,enfiaban a costa do adro, coas súas lousas empozadas, (cada lousa una trampa) e alcanzaban o camposanto da igrexa parroquial, …arrecendo á castañas, sabiamente asadas pola señora Ventura a Carrasquilla, postos de rosquillas, María a dos dentes e máis a súa irmán que non sabía contar vendían caramelos, algún neno da man da súa nai, postos de cirios, con tétricas cabezas e membros feitos de cera, ….o adro rebulía nun ir e vir de xente e máis xente.

Aquel día estiven castigado, a semana anterior eu e máis Carlos foramos coller castañas á Buxiña,(viña da miña abuela, cerca do Currillo),nunha idea que xurdiu vindo da escola e vendo o castiñeiro que hai diante da taberna da Pinchuda, e viñeramos a pingar coma pitos, para evitar a cadansúa bronca non tivemos millor idea que secarnos no baño da casa da abuela con una caixa de mixtos, o único que conseguimos foi multiplicar a bronca e o castigo por tres, una por ir de noite sen permiso, outra por vir mollados ata arriba ,...e a terceira por conato de incendio.

Así que o primeiro día sen escola tivemos que traballar na casa, Carlos quedou na tenda coa súa nai e con Tita,vendendo colonias ó litro, tambores de Colón e alguha boneca envellecida das que tiñan nos estantes de atrás,.. eu estiven co meu pai, xa pola mañá viñera o difunto de Paco o Andaluz, (marido de Mari Carmen a Chuca, Sally Field nun lugar do corazón), excelente persoa, mellor albanel e gran entendedor do mundo fútbol), entre el e meu pai, que xa daquela estaba moi iniciado no arte do trencadís gaudiniano (menos mal que en Boiro non había tranvías),artista da arquitectura do somier e creador de estructuras inverosimiles con diversas finalidades, fixeron un encofrado para facer unas pequeñas reformas na casa,…eu…a dar servicio e a traer os quintos que esperaban apiados en caixas de Cervezas El León no cercano bar de Andrés, o das quinielas.
Pero xa entrada a noite, quedei liberado do meu castigo e poiden ir ó adro co fin de ver o ambiente. Alí confluía xente de tóda-las idades, e un grupo de rapaces xuntamonos a xogar polo medio dos panteóns, subindo polas escaleiras que dan ó Monte do Sino, baixando pola parte de atrás , onde tiña a consulta Don Francisco.

Polo medio das lápidas, a xente camiñaba, paseniño, como querendo non pisar as tumbas dos pasados, apenas cabía un pé dun home, o dun neno sí; falaban en baixo, como non querendo molestar ós difuntos, facendo unha suma de pequenas voces que acadaban o resultado dunha estridente murmuración.

Busquei a tumba do meu abuelo José o do Coche, entrado á dereita, antes da porta principal,impecable e branca,miña nai e as miñas tías fixeran un bó traballo, flores arredor dela, dous cirios vermellos alumeando o seu eterno viaxe polas estradas secundarias,traendo e levando xente con él, Caronte boirense dos anos sestenta, alá no outro lado…. …alí segue.

Non coñecín ó meu avó, morreu antes de que eu nacera, pero era algo meu, por eso a buscaba, tampouco ó meu bisavó José do Catadoiro,marido de Mamá Consuelo, que descansaba nun panteón ó fondo. Gustábame ve-las súas tumbas, sentía algo distinto, aquel día tamén eu tiña os meus motivos ,(aparte do xogo )para visitar ós mortos.

Tocou a campá, empezaba a misa, Don Manuel ía cara á igrexa co seu bastón con cabeza de can, arma castigadora de blasfemos e indignos,esquivando ferigreses seguido de cerca por Don Xesús o Coadxutor, detrás deles, Marcelino, Costoya, Buceta,o difunto de Tejerina, e máis rapaces que facían de monaguillos, á espera de ser chamados en posteriores días para dar axuda na misa ou nun bautizo, e recibir a merecida propina por pate do padrino do bautizado.

As vellas desfilaron, …homes había poucos, nas primeiras filas estaba o cadro docente, A Profesora Josefina, Doña Maruja e Doña Choncha, acompañada de Don Alfredo, detrás estaba máis xente, varias catequistas, Marujita Piñeiro, Ramoniña,Clarita a Xapiña ….e moitas outras persoas que non facían uso diario da súa ferigresía,…. moreas de xente.

Eu púxenme con outros rapaces na capela da dereita,a que ten a imaxe de Cristo crucificado alí podíamos falar sen ser molestados pola mirada inquisidora do párroco, detrás duns bancos faciamos o noso mundo, perfectamente alumeado polas candeas, xunto o arrecendo a incenso, facían daquel sitio un lugar onde o esoterismo fluxe por todas partes.

Mentras o cura levantaba a custodia para facer o ofrecemento, entrou na capela una señora,mayor, de trinta e tantos anos, cun neno pequeño de dous ou tres anos, que non paraba calado, buscaba naquel recuncho a privacidade que o resto do templo negáralle, coa finalidade de reprender ó seu neno a ausencia de silenzo e respeto que o meniño non entendía por que tiña que ser gardado.

E velaí o neno, soltou coa súa inocencia, mentras miraba a imaxe de Nuestro Señoriño crucificado, con diversos regueiros de sangue baixando polo seu agónico rostro, producidos sen dúbida pora coroa de espiñas que fería a súa frente, e tamén co costado aberto, as mans e pés cravados, mentras o lume dos cirios enfocaban desde abaixo a espectral imaxe.

-“Mamá, ¿ese home de ahí...... é Dios?”
-Sí, meu miniño.
-Mimá, entón como debe ser o Demo!


¡Canta razón!


Luis F.


Esto para un bo amigo.

EXPOSICIÓN FOTOGRÁFICA "BOLBORETAS" de CARLOS PIÑEIRO.

Dentro dos actos conmemorativos do 25º Aniversario do IES Praia Barraña celebrase unha exposición fotográfica da Colección BOLBORETAS de CARLOS PIÑEIRO.

Esta exposición estará aberta este mes de Novembro dende o día 3 ata o 28 no IES Praia Barraña.

Contamos coa vosa presencia, e esperamos que desfrutedes con esta mostra fotográfica.

Non vola perdades.

O ÚLTIMO MOHICANO. Por Carlos Rodríguez Muñiz

Facendo un percorrido po-lo blog, volvín a ler o artigo adicado a Xaquín Blanco. A verdade e que gardo recordos tan gratos da súa etapa en Boiro que, aproveitando a oportunidade que me brinda esta atmósfera de reencontro, decidín compartilos.

Quero decir, antes de nada, que Xaquín non me dou clase. Foi Rodrigo quen, sabedor de que compartíamos aficións, nos presentou.

Pronto conxeniamos. De súpeto atopeime quedando moitas veces con él ó salir da clase. Falabamos de música, de política, de músicos metidos a políticos... da vida.

Un día decidimos quedar no Instituto e ver como soaba o meu acordeón coa gaita en Do. O certo foi que, xa o primeiro día, obrigáronnos a plegar porque nos deran as once e media da noite.

A partires dese día foron frecuentes as "quedadas" para ir agregando instrumentos á simbiose. Nin que decir tén que, o que agregaba era Xaquín. O meu era sempre o mesmo. Tan pronto aparecía un día con "whistles" ,(creo que se escribe así), e que consistían en unha especie de frautas metálicas das que hai tantas coma tonos, como, para a miña sorpresa, aparecía cun banjo.

Ningún instrumento parecía ter segredos para él. Unha fermosa gaita escocesa ou diversos instrumentos de percusión non faltaban ó que xa era unha especie de taller de música. Non me olvidarei nunca do día que escoitei por primeira vez a gaita irlandesa.

Decir, para os que non a coñezades que a irlandesa é unha gaita que non tén fol de tripa como é o caso da galega. O son prodúcese ó apretar ca parte interior do cóbado un fol de caras de madeira e xunta de coiro suxeito á cintura cunha correia e que semellaba ós usados fai anos mesmo para desinfectar as patacas.

Outra característica que a distingue é que o punteiro fai notas cando se apoia verticalmente no muslo. Pero o que realmente a fai distinta é o seu son. Non o esquezín nunca. Se pecho os ollos, inda hoxe podo escoitar ese instrumento que non tiña consciencia de ter ouvido antes e que, para mín resultou ser captivador.

Perdíamos a noción do tempo con tanta facilidade que sin ser conscientes o silencio da noite facía que se ouvira o "concerto" en toda a Praia Xardín. Lóxicamente acabóusenos a bicoca e tivemos que buscar un novo local de ensaio. Fomos dar ó Centro Cultural donde nos dixeron que estarían encantados de que utilizáramos unha aula da planta de enriba.

Ó segundo día pedíronnos que non volvesemos. A ensalada de decibelios que fan o acordeón e a gaita resultáballes demasiado indixesta á hora da cea. Foi alí onde decidimos que non nos ían a botar de ningún outro sitio. Así, pedínlle a furgoneta ó meu avó Salvador e, a partires daquel momento o nóso local de ensaio foi a praia de Carragueiros.

Coa que hoxe é a miña muller, Lilí, de espectadora de excepción, dábanos a madrugada sentados en dous transportíns e tocando case sen pausa sumidos nunha inspiradora fumareda que ó tempo nos proporcinaba anonimato. Éso e ronco da gaita saindo po-la ventá traseira facía que a xente que por alí cadrou a pasar se coidase de apurar o paso por temor ó que poidera saír de dentro.

Cómo olvidar aquel "Zapatos de chiculate" que interpretamos no Teatro García Barbón de Vigo. A escola de danza que dirixía Eduardo Alves pedírame a música do acordeón para acompañar co tema unha coreografía a presentar con motivo dun certame internacional de danza que se ía celebrar na citada cidade.

Aceptei coa condición de que me dese liberdade para buscar ós músicos que debían integrar o grupo. Despóis de falarllo a Xaquín e aceptar éste, él mesmo se encargou de pedirlle á súa muller que co tamboril nos acompañara. A pouco de comenzar o ensaio chegamos á conclusión de que faltaba algo. Foi entón cando decidín ir na búsqueda do "cuarto elemento".

Dirixinme á molinera e falei cun home que rondando os noventa anos, tocaba como non se tiña visto por estes pagos una cana de escoba fendida de arriba abaixo e que él mesmo fabricaba cunha navalla despois de comprar unha escoba de palma nunha taberna e despreciar todo o que non fora o rabo: o Sr. Ramón da Morte.

Xaquín non cría o que vía. Captivado po-lo espíritu xovial deste home, referiuse a él dende entón coma "O neno". Para a actuación non se descoidou detalle e así non faltaron os traxes de gaiteiro da época con chaquetilla de terciopelo negro ou mesmo monteira de tres picos.

A elegante coreografía en perfecta sintonía co vestiario así coma a tenue, case fantasmagórica iluminación do escenario no que aparecían entre as tebras catro particulares músicos tocando tan doce son, provocaron un prolongadísimo aplauso que, inda de camiño ós camerinos podíamos ouvir con emoción.

Estou convencido de que Xaquín chegou a encontrarse realmente a gusto en Boiro. Tan así foi que decideu traer á súa banda e instalala nunha pequena cabaña ubicada no Coído, na marxe norte do río Coroño ó pé da Torre de Goiáns onde buscaron a inspiración para a grabación do que, creo, foi o seu último disco.

Inolvidables as tardes que pasei como invitado ós ensaios de Labanda. Inolvidables François, Leo ou mesmo Terry, (ex batería de Asfalto), de cuxo pasamento souben fai un par de anos. Estou ben seguro de ter presenciado o talento musical en estado puro. (Non en van estaban considerados polos puristas coma uns dos mellores grupos de folk de Europa).

Pero Xaquín era e é máis que Labanda. Estamos a falar, como sabedes os que o coñecedes, dun artista xenuino, unha persoa con un oído musical tal que ben poidera terse adicado a afinar afinadores.
Unha persoa que o é no sentido máis amplo da palabra. Humanista empedernido. Intolerante coas desigualdades dos galegos como galego comprometido que, non pode ser doutro xeito, segue a ser. Activista encendido do sentido do humor que fai que unha conversa con él non resulte indiferente.

En definitiva, un lüthier con navalla no peto por si toca recortar unha palleta ou "facerlle un monedero co forro dos collóns a algún aproveitado". Un animal en perigo de extinción.

¡Saúde GAITEIRO!

Un vídeo para a lembranza de todos vós. Supoño que non fai falla preguntar de quen se trata.

INCOGNITA por Manuela?

Incognita:
Había unha vez unha profesora que andaba á procura dun canciño pequeniño (para que non lle mordera!) e tamen para facer felices ás súas fillas. Unha señora da limpeza do IBM de Boiro sabía o traballo que a profesora estaba a levar para conseguir tal encargo
( quería un can que fora pequeno para poder dominalo porque daquela tiñalle medo....!, que fose limpo e bo...etc.., miraba nos xornais , chamaba á protectora, preguntaba...etc...etc...)...e un día, de esos nos que algo se ilumina, a señora da limpeza que apreciaba (creo ) moito á profesora (e viceversa) doulle unha noticia que cambiaría “a vida” da protagonista: a Chula( intelixente coma ela sola, e moi feituca) estaba de noraboa; esperaba un feliz acontecemento e a súa dona quería compartir esa felicidade coa profesora. “Mira, M., a Chula está preñada e, se queres, gardoche un canciño e despois se non che gusta sempre podes cambialo.” E, efectivamente, a profesora estivo á espera...e...o día 13 de Abril do 1994, naceron uns canciños preciosos; e o que primeiro abreu os ollos, foi o que uneu o seu destino ( está escoitando e mirando o que estou a escribir:-)) para sempre coa profesora do IBM de Boiro. Xa vedes que sempre falo en masculino...pois o día que “o” levei a vacunar, dixome o Zapata que non...que era femia...asi que lle sacamos o S e quedou co nome que todos coñecedes...
Teño que decir aqui que tiven bos regalos na miña vida e que éste foi un regalo que me encheu aínda ata agora de felicidade.Gracias Charo.
E diredes vós: qué diablos pinta toda esta historia no noso Blog???
Pois direivos que durante uns anos estivo polas tardes axudando á sua dona a traballar nos vosos horarios, nos vosos problemas e a intentar mellorar todo o que estivera nas súas mans.
Direivos tamén que cando saía (e aínda agora) a pasear con ela e pasaba por diante do Instituto, movía o rabo tanto de alegría como por preguiza ( non lle gusta andar moito e sabía que ahí se estaba a gusto).
Direivos tamen que a primeira vez que me escapou ( ata o tiven que notificar á policía porque non aparecía) foise refuxiar ó Instituto, sabedora de que nalgún momento ía rematar alí. E, claro, como se sentía culpable, estivo caladiña ata que vendo que se facía de noite a cousa ibase poñendo fea...e a que non sabedes o que fixo? Foi chamar a Juanjo para que me avisara!!
....bueno non sei se este relato é do voso interés...pero fai parte do Centro...direi que a cadeliña sacou o Cou, con sobresaínte!!!

O ESTUDANTE E O ALBANEL por J.J. Saborido

Probablemente eu sexa dos poucos ex-alumnos do IES Praia Barraña que, a contragusto, lle tocou facer no instituto algunhas cousas apartadas do ámbito educativo. Podo contarvos algunhas, aínda que non vos ides a sentir partícipes en absoluto e pouco que comentar vai a ter. De tódolos xeitos, pensando o outro día sobre esto pareceume un tanto curioso, así que volo vou a contar.
Houbo un tempo no que, mentres os meus compañeiros ían á praia, eu facía cousas como transitar polo tellado do instituto. Estaba obrigado, non pensedes que o facía por pracer: estudante no inverno e peón de albanelería no verán. A época estival non lectiva na secundaria dos oitenta abarcaba catro meses enteiros para os estudantes que se libraban dos exames de suficiencia e de setembro. O meu pai, que era un home estricto e de peculiares ideas, pensaba que ése era un tempo excesivo para terme solo ó meu libre albedrío. A saber qué tipo de cousas se me podería ocorrer facer en catro longos e ociosos meses. Decidiu non darse a oportunidade de descobre-lo, e tódolos veráns me enrolaba na súa pequena empresa para que surtira de ladrillos e argamasa ós enladrilladores, ou que lles levase pedras ós levantadores de muros, ou para axudar no que fose. Non había motivación económica nesta obrigación, era simplemente unha maneira de manterme ocupado. O termo vacacións aínda non penetrara no vocabulario efectivo de todos. Como é natural, durante eses veráns eu ía descontando con ansia un a un os días que faltaban para a chegada de outubro e o novo curso: os sacos de cemento e os ladrillos pesaban moito mais que o lapis e o libro. Sentarse a ler sempre sería mais descansado que cargar con argamasa, e a suavidade do bolígrafo contrastaba ca áspera superficie do barro cocido.
No verán do 1985, creo recordar, a ironía do destino levoume a traballar no propio instituto. O tellado tiña defectos e había que reparalo. Ademais, a especie de galería acristalada que cubría as escaleiras non estaba suficientemente impermeabilizada, e a maior parte das persianas das aulas estaban estropeadas. Ese verán canseime de abrir caixas de persianas e reparalas, aula por aula. De boa gana me houbera escapado á praia cercana, pero éramos poucos obreiros e a miña ausencia notaríase sen remedio. No tellado pegábamos tela asfáltica nas ardorosas horas do día en que hoxe se recomenda permanecer á sombra; recolocábamos tellas e limpábamos canalóns. A baixante do tellado terminaba no canalón, e despois do canalón había un pequeno tabique de aproximadamente medio metro de alto por dez centímetros de ancho. A adolescencia sempre é unha época un pouco temeraria, especialmente para os poldriños desbocados, e eu paseábame tranquilamente por encima dese tabique sen ningún tipo de protección. Un paseo por unha superficie de dez centímetros de anchura no tellado co desnivel ata o chan directamente ó lado. Hoxe en día paréceme unha tolería, pero daquela eu facíao con total naturalidade, e non era o único. Por outra banda, ¿acordádesvos das fotos de aqueles nativos americanos, inmunes á vértixe, comendo o bocadillo sentados nas vigas dos rascaceos neoiorquinos en construcción?, pois eu o mesmo pero a unha escala moito mais reducida, obviamente.
Non foi o IES Praia Barraña o único centro educativo de Boiro no que traballei nos veráns dos oitenta. No antigo colexio Francisco Franco cheguei a distribuír boas cantidades de ladrillos e argamasa para levantar tabiques internos e novas aulas. Este tipo de actividade estival, sen embargo, non me animaba a aplicarme mais nos estudos do inverno, simplemente me fastidiaba o verán.
O meu pai quería verme un día feito un arquitecto que se tivera forxado desde tenra idade nas tarefas básicas da albanelería, pero a excesiva e prematura exposición ós rigores dese tipo de traballo supuxo ó fin un obstáculo. En todo caso, o obstáculo definitivo veu da man dun libro de Isaac Asimov (no sólo escribía ciencia ficción) que atopei na biblioteca do instituto. O libro titulábase na súa versión castelá Introducción a la Ciencia, e no índice do primeiro volumen puiden ver que o primeiro capítulo empezaba por cousas como El tamaño del Universo, Nacimiento del Universo, Nacimiento y formación del Sistema Solar, Muerte del Sol… Isto, xunto ca famosa serie divulgativa de televisión Cosmos, de Carl Sagan, fixo que a arquitectura nunca fora para min nin sequera unha opción.
Ahora que traballo á sombra e con calefacción, sigo acordándome de vez en cando dos obreros que desempeñan o seu oficio á intemperie nos rigores do inverno, moitas veces á choiva e con temperaturas baixo cero, ou no calor abrasador do verán cando outros se tumban un pouco a dormi-la siesta ata que refresca ou traballan en salas climatizadas. Penso nos mariñeiros que pasan tempadas no barco, zarandeados polo mal tempo, tratando de captura-lo bacalo que despois botamos no prato, ou mesmo escapando de piratas somalíes. Tódo-los oficios son importantes, pero uns son mais duros que outros, iso hai que recoñecelo.

Juan J. Saborido.